Altın Çilek Yetiştiriciliği

Özellikleri ve Tarihçesi

Physalis, ortası kahverengi olan sarı çiçeklere sahip bir bitkidir. Aynı ismi taşıyan meyvesi ise olgunlaştıktan sonra sarımtırak rengini almaktadır. Bu meyve birçok toprak tipinde yetişmekle birlikte en önemli özelliği çorak topraklarda da verim verebilmesidir. Physalis, büyüme aşamasında suya normalden fazla gereksinim duyar. Bitki olarak çok kırılgan ve hassas bir yapıya sahiptir. Physalis 'in acutifolia, alkagengi, angulata, angustifolia, arenicola, carpenteri gibi başlıca çeşitleri bulunmaktadır.



Yetiştirildiği Yerler



Orta Amerika, Güney Afrika ülkeleri ve İsrail de üretilmektedir. Ülkemizde de kısmen dahi olsa üretimine başlanmıştır.


Besin Değerleri



Physalis C, B1, B2, B3, Keroten gibi bir takım vitamin ve mineraller açısından zengin bir meyvedir.



Nasıl ve Nerelerde Kullanabiliriz?



İçerisindeki meyveyi ham olarak yiyebilirsiniz. Dekorasyon için kullanabileceğiniz gibi, meyve salatalarına ilave edebilir ya da reçelini yapabilirsiniz. Ayrıca çikolatayla mükemmel bir birliktelik sağlamaktadır.



Muhafaza Koşulları



Physalis, 7 derece de %70 - %80 nem oranında muhafaza edilmelidir.





Neden Physalis?



1.Katma değerinin yüksek olması.

2.2 Dayanıklı olması.

3.Altarnatif kullanım alanlarının fazla olması.

(Taze olarak tüketilebildiği gibi salatalarda, çikolata sosu ile, reçel ve kozmatik ilaç yapımında kullanılabilmektedir.

4.Bitkinin iklim yapımıza son derece uygun olması.


DİKİM ŞEKLİ



BAKIM – GÜBRELEME – İLAÇLAMA



1. Dikim aralığını üreticilere 100-120 Ya da 150 cm aralıklarla yapmalarını tavsiye etmekteyiz.



2.Ekim öncesi son sürüm esnasında toprağa 50 kg / dekar Triple Süper Fosfat ve yanmış ahır gübresi serilmesi yararlı olacaktır.



3.Fazla kimyasal gübreyi seven bir bitki değildir. Özellikle Azotlu gübrelerin fazla verilmesi halinde sürekli boya veren çiçeklenmeyi azaltan şımarık bir bitkidir.



4.Belirgin bir zararlısı yoktur. Etrafındaki çilek ve domates dikili alanlarda kırmızı örümcek, külleme, beyaz sinek ve diğer mantari hastalıkların yoğun olmasına karşın, Physalis Bitkisine bulaşma olayına rastlanmamıştır. Yinede diğer ürün üreticileri 4 – 5 günde bir karma ilaç yaparken biz tedbir olarak 20 – 25 günde bir karma ilaçlama yapılmaktadır.



5.Bir kök yer kirazı yıl boyunca 1 - 3 kg arası meyve vermektedir. Bu doğrultuda iyi bir bakımla dekardan yaklaşık 1-2 Ton civarı ürünün alınabilmesi mümkündür.





TARLADA YER KİRAZI (PHYSALİS) YETİŞTİRİCİLİĞİ



1. Dikim aralığı 100 x 120 cm tavsiye edilebilir.

2. Ekim öncesi son sürüm esnasında toprağa dekara 200 kg yanmış ahır gübresi verilmesi yararlı olacaktır.

3. Fazla kimyasal gübreyi seven bir bitki değildir. Özellikle azotlu gübrelerin fazla verilmesi halinde sürekli boy verir ve çiçeklenmeyi azaltır.

4. Belirgin bir zararlısı yoktur.

5. Bir kök yer kirazı yıl boyunca 1 - 3 kg arası meyve vermektedir. Bu doğrultuda iyi bir bakımla dekardan yaklaşık 1-2 ton civarı ürünün alınabilmesi mümkündür.



ÖRTÜ ALTI YER KİRAZI (PHYSALİS) YETİŞTİRİCİLİĞİ



Yer kirazı, pH'ı 5,5-7 olan, kumlu topraklardan hafif killi topraklara kadar değişik topraklarda yetişir.



Serada Toprak Hazırlığı Nasıl Yapılmalı?



Seradaki, mevcut ürün artıkları temizlenmelidir.

Toprak analizi yapılarak, bilinçli bir gübreleme programı hazırlanmalıdır. Bir önceki dönemde topraktan kaynaklanan hastalık ve nematod problemi görülen seralarda, toprak ilaçlaması yapılmalıdır. Toprak derince işlenmelidir.



Seradaki İklim Şartları Nasıl Olmalıdır?



Yer kirazı bitkisi, fide döneminde nemi sever, meyve ve meyve olgunlaşma döneminde yüksek nemden hoşlanmaz. Nemli ortamlarda hastalıklar artar; ama kök çevresinin düzenli su almasını ister. Yer kirazı bitkisini örtü altında fide dönemindeki sıcaklık isteği 18 – 20 C derece iken yetişme döneminde 25 C derece'dir. 30 C derece'nin üstündeki sıcaklıkta meyve tutumu sorun olur. Bu sıcaklıkların üzerine çıkıldığında meyvelerde dökülmeler görülür. Bu dökülmeler seranın yeterince havalanamamasından da kaynaklanabilir. 10 C derece'nin altındaki sıcaklıkta bitki gelişmesi durur.



Serada Dikim Öncesi Gübreleme Nasıl Yapılmalı?



Serada dikim yapılmadan önce mutlaka toprak analizlerini yaptırmalı, çıkan sonuçlara göre de gübreleme yapılmalıdır. Suni gübre olarak 55 kg Amonyum nitrat birbirleriyle iyice karıştırılarak fide dikiminden 10 – 15 gün önce toprağın yüzüne serilir ve en az 15 – 20 cm derinliğinde toprak işlenerek karıştırılır.



Seraya Dikimde Nelere Dikkat Edilmelidir?



Yerkirazı fideleri 5 – 6 gerçek yapraklı olduğu zaman hazırlanmış olan fide dikim yerlerine tek sıra olmak üzere, sıra üzeri ve sıra arası 100 x 120 cm, ara ile dikilmelidir. Fideler havanın serin olduğu saatlerde ve toprak tavı yeterli olduğu zaman dikilmelidir. Dikimde çukurlar derin olmalı, kök boğazına kesinlikle toprak gelmemelidir. Daha önce ayarlanan dikim aralıklarına fide dikim işlemi yapılır. Fide dikim işlemi yapılmadan önce, kök mantari hastalıkları önleyici ilaçlar kullanılmalıdır. Fideler 5 – 6 gerçek yaprağa ulaştığında dikim yapılmalıdır. Dikim yapılırken fide torfunun en üst kısmı ile toprak yüzeyi aynı hizada olması gerekir.

Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir. Fideler 20 – 30 cm boya ulaştığında ipe alınmalıdır.



Askıya Alma ve Budama



Yer kirazı 20 – 30 cm boylanınca dip kısmından genişçe olmak şartıyla bir düğüm atılır ve diğer tepedeki tele bağlanarak ipe alınır; ancak bitkinin gövde ve büyüme noktaları gevrek olduğundan ipe alma ve sarmada bitkinin yaralanmamasına dikkat edilmelidir. Budama; Yerkirazı bitkisinin ana gövdesi üzerinden çok sayıda yan dallar çıkar. (8 – 10 yan dal) bu dalları budama yapmak suretiyle 4'e indirilir ve askı teline iple bağlanır. Budama yaparak bitkinin daha iyi havalanmasını ve ışık almasını sağlarız böylece bitkimizin meyve kalitesi artmış olur.



Sulama Nasıl Olmalı?



Sabahın erken saatlerinde yapraklar donuk renkte ise bitkinin sulanması gerekir.ilk meyveler

görüldükten sonra sıcak havalarda hafif topraklarda her 2 – 3 günde bir, ağır toprakta 3 – 7 günde bir sulanmalı, az su sık aralık prensibi uygulanmalıdır. Damla sulamada; 1.5 ton/da'dan başlanır bitki büyüklüğüne göre 5 ton/da ile noktalanır. Damla sulama;bitkinin su ihtiyacını günlük olarak cevap verebilmesi yanında, gübrelemenin de birlikte yapılmasına imkan vermektedir. Sulama zamanını tayğnde en pratik yol, bitkinin kök bölgesindeki toprağın tavını kontrol ederek yapılmalıdır.



Tohum Atımı



Tohum atım harcı olarak torf kullanılmaktadır ve kasaya ekim yapılmaktadır. Tohum atımında dikkat edilecek hususlar şunlardır: tohum atılacak torf sıcaklığı 20 C derece ve nispi nem 65 – 70 arası olması gerekir. Tohumlar en fazla 0.5 – 1 cm arası derinliğe atılmalıdır. Yüzlek ve derin atımdan kaçınılmalıdır. Uygun koşullarda tohumlar 7 – 10 gün sonra çimlenirler ve yaklaşık 35 – 60 gün sonra dikim büyüklüğüne ulaşırlar. Tohumları attıktan sonra sulamayı püskürtme ile verinizki Tohumlar yüzeye çıkmasın, toprağın sürekli nemli kalmasını sağlayınız...

Yer  kirazı yetiştiriciliğinde bölgeler arasında değişiklikler olabilir. (Meyvenin olgunlaşması ve tonajı bakımından)